Le témoin d’humanité

Jésus permet par ses actes et ses paroles de penser Dieu autrement. Non plus comme un concept, un principe, ou un surhomme tout-puissant. La prédication de Jésus est celle d’un appel à la vie, contre toutes les puissances de mort. Elle est celle d’un combat, contre ce qui déshumanise le monde et l’existence. C’est là que se trouve le sens extraordinaire du Christianisme. 

Hier, pendant la pandémie de Covid 19, qui n’est pas encore finie, c’est la solidarité des uns et des autres qui ont permis à de nombreuses personnes de survivre et de traverser tant bien que mal la période inédite de confinement. 

Aujourd’hui, le conflit qui oppose l’Ukraine à la Russie, venant ainsi bouleverser les pions de l’échiquier mondial, nous fait toucher du doigt notre impuissance à éradiquer la violence extrême. Mais elle fait découvrir aussi en nous, comme autour de nous, que nous soyons croyants ou non croyants, des ressorts inattendus. Permettant, par une inventivité et une créativité extraordinaires, des gestes de solidarité, souvent inédits : pour aider, soigner, protéger, et ainsi, de résister, pacifiquement et avec détermination, contre tout ce qui défigure l’être humain. 

Et ces gestes de solidarité et de résistance peuvent faire capituler les dictatures les plus absurdes. 

Nous sommes témoins de la fatigue des Ukrainiens. Nous pouvons les aider par tous les moyens sans pour autant passer la ligne rouge et violer à notre tour le droit international voté pour tous les peuples, sinon on se discréditerait nous-mêmes. Nous sommes sur une ligne de crête. Mais on ne peut plus rester passifs et à distance. 

Gardons tout de même à l’esprit que ce n’est pas Dieu qui agit, mais c’est nous. Seule la foi nous fait dire que Dieu participe à notre action et nous inspire pour que nous discernions les bonnes solutions. Ce Dieu qu’incarne Jésus, nous appelle à devenir humains, à devenir à notre tour à travers nos solidarités et nos passions pour la liberté : un prochain, un témoin, pour les autres. Croyants ou non, c’est cela qui nous est demandé : être un témoin d’humanité pour notre monde. Il nous est demandé d’être de bonne volonté, et soucieux d’aider et d’aimer nos prochain comme nous-mêmes. Cette liberté n’a pas de prix. 

‘Toch is er Eén die al dit vallen oneindig teder in Zijn handen houdt’

Trouw: Meer en minder bekende Nederlanders vertellen over hun persoonlijke leefregel of inspirerende zin. Vandaag remonstrants predikant en predikant van de Waalse Kerk Arnhem Joost Röselaers (42).

Stijn Fens – 29 augustus 2022

“In maart van dit jaar werd bij mijn vrouw een hersentumor ontdekt. We kregen het te horen bij de neuroloog, op een vrijdagmiddag. Pas de maandag erna zou duidelijk worden of het goed- of kwaadaardig was. Met dit nieuws moesten we het weekend zien door te komen.

“Die zondag zou ik ergens gastpredikant zijn, dat heb ik meteen afgezegd. Ik kon geen woord uitbrengen. Natuurlijk moesten we het aan onze kinderen vertellen. Mijn vrouw is kinderpsycholoog en wist het de kinderen heel goed uit te leggen.

“Slapen lukte die eerste nacht nauwelijks. Mijn vrouw hield er rekening mee dat ze de kinderen niet zou zien opgroeien. Dat riep veel vragen en vooral emoties op. Verder zijn we gewoon dat weekend ingegaan. Het is dan wel fijn dat er een aantal dingen gedaan moeten worden. Zaterdagochtend om 9 uur stond ik langs het sportveld.

‘God gaat met je mee en laat je nooit vallen’

“Op zondag zijn we met z’n vieren gewoon naar de kerk gegaan. In een vrij behoudende gemeente. Het werd mijn coming-out als diep vroom mens. Als predikant ben ik veel maatschappelijk bezig. Het is niet dat ik de Godsvraag uit de weg ben gegaan, maar ik heb die niet altijd centraal gesteld. Nu lag-ie hier levensgroot voor mijn neus. Ik had gewoon een gelovige preek nodig. De overdenking die zondag was fantastisch en ging over God als basis naar aanleiding van het Evangelie van de overspelige vrouw. Jezus toont zoveel liefde en aanvaarding naar die vrouw.

“Vanaf toen wisten we: wat er ook gaat gebeuren: we worden door God gedragen. God gaat met je mee en laat je nooit vallen. Zoals de dichter Rainer Maria Rilke zo mooi zegt: Toch is er Eén die al dit vallen oneindig teder in Zijn handen houdt. Er werden die zondagochtend ook een paar vrome gezangen gezongen, die je in vrijzinnige kerken weinig hoort en die ons ontzettend ontroerden. Die dienst gaf ons zoveel vertrouwen. Het kwam volledig onverwacht.

“Er heeft in mij altijd een soort verborgen vroomheid gezeten, zonder dat ik daar woorden aan kon geven. Maar nu dus wel: God is er en God is voor mij het fundament. De kans was niet denkbeeldig dat het leven van mijn vrouw ophield en daarmee in zekere zin ook dat van mij en mijn kinderen. God zou er dan zijn. Juist dan.

Rilke en Gustav Mahler zijn heel belangrijk geweest

“In de afgelopen maanden zijn Rilke en de componist Gustav Mahler heel belangrijk geweest. Ik ben veel naar concerten van de laatste geweest. Mahler en Rilke verhalen beiden over de diepte en de misère. Daar ervaren ze geruststelling en vertrouwen en vanuit daar bouwen ze het leven weer een beetje op. Uiteindelijk gaat Mahler toch weer naar majeur. Hij eindigt met perspectief. Dat geldt ook voor Rilke. Ik ben door hem God met de diepte gaan verbinden. Je kunt niet dieper vallen dan in Gods hand. Dat hebben we echt ervaren. Laten we niet al te krampachtig aan het leven vasthouden, want er is een God die ons draagt. Het komt goed.

“De tumor bleek uiteindelijk goedaardig. Mijn vrouw is succesvol geopereerd. We zijn net met de kinderen met vakantie geweest en we kunnen weer bouwen aan de toekomst. Als predikant ben ik het preken gaan relativeren. Vorige week had ik een uitvaart. Ik heb goed gepreekt hoor. Maar de zegen van het lichaam bij het graf, daar gaat het om. Ik zeg dan een oud remonstrants formulier na: ‘Hetzij wij leven, hetzij wij sterven, wij zijn van God. Wij behoren God toe. Dat is de basis.”

Quarantaine in de veertigdagentijd

Het coronavirus heeft heel onze samenleving in de greep. Ook de Waalse Kerk in Arnhem bleef op last van de overheidsmaatregel maandenlang gesloten. Iets dat in onze geschiedenis zeer zeldzaam is. En zoals altijd worden ook nu juist kwetsbare mensen, die zich al vaak in een sociaal isolement bevinden, getroffen. Komende tijd wordt een oefening in goed en solidair samenleven. 

Dat deze maatregelen genomen werden in wat de kerk de ‘veertigdagentijd’ noemt, spreekt wel tot de verbeelding. Het zijn de veertig dagen voor Pasen. Een verwijzing naar het oerverhaal uit de Bijbel waarin de in Egypte tot slaven gemaakte Hebreeërs veertig jaren door de woestijn moeten trekken om in het beloofde land te komen. Veertig jaar om het slavenbestaan af te leggen en te leren wat het is om als bevrijde mensen te leven. Een weg door het leven die ook centraal staat in het raam in onze kerk dat zondag 22 maart 2020 onthuld had moeten worden.  Ons woord ‘quarantaine’ vindt zijn oorsprong in de veertiende eeuw toen tijdens de pestepidemie de schepen veertig dagen (quaranta giorni, quarante jours) voor de haven van Venetië moesten wachten. Hoe pijnlijk en kwetsbaar deze tijd voor velen ook is: we zouden juist nu ook eens de kans te baat kunnen nemen om stil te staan bij het leven dat we zo gewoon zijn gaan vinden. 

Vanuit de Waalse Kerk laten wij u niet in de steek! De komende weken leg ik geen bezoeken af, maar ik ben zeer bereid om met u te mailen, appen of bellen. Aarzel vooral niet om contact met mij op te nemen om gedachten, vragen of zorgen te delen. En laat het ook vooral weten als u praktische hulp nodig hebt de komende tijd. Wij zijn er voor u en elkaar. 

Op de site van de Eglise Protestante Unie vond ik een mooi en passend gebed, dat ik u graag mee wil geven. 

Frères et sœurs, dans cette crise – mondiale – que notre prière porte les personnes malades et leurs familles, les endeuillés, les soignants qui se donnent sans compter. Que notre prière porte aussi tous ceux qui ont peur de la maladie, de la mort, tous ceux qui sont dans l’angoisse de perdre leur travail. Que cette épreuve révèle des trésors de solidarité et d’entraide.

Enfin, en ce temps de Carême, c’est aussi l’occasion de revenir à l’essentiel et de s’interroger sur la fragilité de notre société, révélée par cette pandémie. Que le Seigneur accompagne chacune et chacun. Que ce temps d’épreuve nous conduise à nous en remettre à lui car « rien ne peut nous séparer de l’amour de Dieu manifesté en Jésus-Christ, notre Seigneur. » En Lui est notre confiance. 

Ik wens u van harte kracht en wijsheid toe in deze dagen van ontwrichting.

Met hartelijke groeten,

Joost Röselaers